Op vrijdag 10 juli vond in het Stadsarchief Rotterdam de bijeenkomst ‘Herdenking Srebrenica, over herinneren en het heden’ plaats. De bijeenkomst werd georganiseerd door het medewerkersnetwerk Roots&Routes van Gemeente Rotterdam, RotterdamHerdenktSrebrenica en het Stadsarchief.
Het medewerkersnetwerk zet zich in om collega’s met elkaar te verbinden, verschillende perspectieven zichtbaar te maken en ruimte te creëren voor verdiepende gesprekken die over het nu en de toekomst gaan. En dat was precies wat er tijdens deze bijeenkomst gebeurde.
De dag begon met een rondleiding door het Stadsarchief. Hierbij stonden stukken centraal die verschillende vluchtelingenstromen toonden. Dit maakte duidelijk dat vluchten iedereen kan overkomen. Ook waren archiefstukken over Bosnische vluchtelingen uitgezocht. Vooral deze stukken riepen herinneringen en vragen op. Vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië en Bosnië en Herzegovina kregen destijds het label ‘ontheemden’. Alsof mensen niet alleen hun huis, maar ook hun plaats in de samenleving waren kwijtgeraakt.
Bijzonder emotioneel was het moment waarop een collega die deelnam aan de rondleiding een archiefstuk tegenkwam over haar oom Hasan Huremovic. Hij woonde en werkte al in Rotterdam en besluit in de zomer van 1992 op eigen houtje Bosnische vluchtelingen naar Nederland te halen. Nederland stond niet te springen om vluchtelingen op te nemen. Pas als Hasan veel media-aandacht krijgt met zijn bussen met Bosniërs die onderweg zijn naar Nederland, neemt de overheid maatregelen en wordt opvang georganiseerd. Andere Tijden maakte een rapportage over de bussen van Hasan. De bussen van Hasan Huremovic – Andere Tijden
Na de rondleiding werd gezamenlijk gekeken naar de documentaire Inn a State of Siege over de 4 jaar durende belegering van Sarajevo. De documentaire was voor velen een eyeopener, voor anderen zat het vol herkenning en (emotionele) herinnering. Na de emotie en stilte ontstonden open en verdiepende gesprekken, met elkaar en met producent Dženita Čamo. Gesprekken die laten zien hoe binnen gezinnen het nog steeds moeilijk is om over de oorlog te praten. En juist dit soort bijeenkomsten geven handvaten en richting om het gesprek wel aan te gaan. Hoe moeilijk dit ook is.
In de gesprekken werden ook verbindingen gelegd tussen andere genocides in het verleden, maar ook een verband naar de huidige situatie in de wereld. Hiermee werd duidelijk gesteld dat herdenken niet alleen over het verleden gaat, maar ook over nadenken over de samenleving die we vandaag met elkaar willen vormen.
De gesprekken gingen door tijdens een informele Bosnische lunch, verzorgd door Mina die zelf afkomstig is uit Srebrenica. Zij heeft met veel liefde uitgebreid gekookt om op die manier haar bijdrage te geven aan het herdenken van de slachtoffers. Deze liefde werd geproefd!
Tot slot liep een groep collega’s naar het Timmerhuis waar een week lang de tentoonstelling ’11 stappen van genocide’ van o.a. docent-onderzoeker Alma Mustafić en de tentoonstelling ‘Maar wie zal ons geloven’ van Anita Karabašić stonden.
De centrale vraag was: Waar staan wij nu? Collega’s gingen met elkaar in gesprek over de verschillende stappen en verbanden die gelegd werden met het verleden en heden. Hierbij werd duidelijk dat herdenken ook gaat over leren herkennen, vragen blijven stellen en niet wegkijken. Maar vooral ook over met elkaar in gesprek gaan en in verbinding blijven.
Een event wat weer een mooie invalshoek bracht op de herdenking van dit jaar. Vanuit verschillende hoeken klonk: ‘Doen we dit volgend jaar weer?’ Wil je zelf een bijdrage leveren aan de herdenking van volgend jaar? Meld je bij ons aan!
Mede mogelijk gemaakt door:
Met dank aan Marjolein, Marlies, Bilal, Samir, Ruben, Anne en Ingmar voor de organisatie van deze bijeenkomst!
